Han Schnek, 2 oktober 2025
Foto's: © Han Schnek
Categorie: Camera & Techniek

De kracht van telelenzen

Wat maakt een telelens bijzonder? In deze derde van een serie artikelen over lenzen gaan we uitgebreid in de kracht van telelenzen.

In het kort

  • Er past weinig in beeld: telelenzen hebben een smalle beeldhoek, waardoor je automatisch strakker kadreert en storende elementen buiten beeld houdt.
  • Ze vergroten alles uit: onderwerpen komen dichterbij en details worden duidelijker—handig voor wildlife, sport en scènes op afstand.
  • Achtergrond wordt groter: tele “drukt” lagen samen; de achtergrond oogt groter en prominenter achter je onderwerp.
  • Minder dieptegevoel: de perspectiefcompressie verzwakt de illusie van diepte; compenseer met duidelijke voorgrond-, midden- en achtergrondlagen.
  • Kleine scherptediepte: langere brandpunten en grotere diafragma’s geven snelle achtergrondonscherpte (bokeh); focus nauwkeurig en let op je diafragma.

In de twee vorige afleveringen hebben we gekeken naar de kracht van groothoeklenzen en de de valkuilen van groothoeklenzen. Laten we nu hetzelfde doen met telelenzen.

telelenzen
Reken alle brandpuntsafstanden in dit artikel om voor:

We spreken van tele als de brandpuntsafstand groter is dan 40 mm op een APS-C camera.

Meestal onderscheiden we gewone tele en super tele. Een gewone telelens loopt van 40 tot 200 mm. En super telelens is alles boven de 200 mm. Super telelenzen zijn handig als je wilde dieren gaat fotograferen.

Effecten van telelens

Tele is bijzonder omdat het een kleine beeldhoek geeft.
beeldhoek beeldhoek beeldhoek
Grote beeldhoek op 13 mm Normale beeldhoek op 33 mm Kleine beeldhoek op 107 mm
En die kleine beeldhoek heeft een paar duidelijke visuele effecten:
  • Er past weinig in beeld
  • Het vergroot alles uit
  • Het maakt de achtergrond groter
  • Het verzwakt de illusie van diepte
  • En het zorgt voor een kleine scherptediepte

Hoe groter de brandpuntsafstand, des te sterker deze tele effecten zichtbaar worden.
Laten we ze één voor één langslopen.

Er past weinig in beeld

Een telelens is bijzonder omdat het een kleine beeldhoek geeft. Het laat dus relatief weinig zien. Veel minder dan bij groothoek. En hoe groter de brandpuntsafstand (hoe verder je inzoomt), des te minder in beeld past.

Kijk maar naar de voorbeelden hieronder. Zie je dat er minder in beeld komt op 37 mm dan op 18 mm? En dat er nog minder in beeld komt bij op 85 mm?

Telelens Lenzen Lenzen
18 mm 37 mm 85 mm

Telelenzen vergroten alles uit

Groothoek maakt vrijwel alles klein. Tele doet het omgekeerde: het vergroot alles uit.

Met een telelens kan je onderwerpen die verder weg zijn dichterbij halen. En onderwerpen die dichtbij zijn uitvergroten. Dat zijn natuurlijk de meest voor de hand liggende redenen om tele te gebruiken.

Lenzen Lenzen
179 mm 200 mm
Lenzen Lenzen
267 mm 300 mm

Een telelens maakt de achtergrond groter

Net als groothoek vertekent tele het perspectief. Groothoek zorgt dat alles ver weg klein in beeld komt. Dat is bij tele niet het geval. Integendeel, tele trekt de achtergrond naar voren waardoor het groter in beeld komt. Hoe groter de brandpuntsafstand, des te sterker dit effect.

Kijk maar. Zie je dat de bomen in de verte steeds groter worden, naarmate de brandpuntsafstand (zoom) toeneemt? Maar het bankje even groot blijft.

Lenzen Lenzen
16 mm 23 mm
Lenzen Lenzen
33 mm 70 mm

Brandpuntsafstand gaat dus niet alleen om vergroten wat ver weg is. Het heeft ook invloed op de relatie tussen de voor- en achtergrond.

Lenzen Lenzen
groothoek tele
  • Als je de voorgrond prominent wil maken, gebruik je groothoek. Dan wordt de voorgrond groter en de achtergrond kleiner.
  • Als je de achtergrond prominenter wil maken, gebruik je tele. Dan komt de achtergrond groter in beeld.

Dat is het magie van het groothoek en tele perspectief.

Een telelens verzwakt de illusie van diepte

Waar groothoek alles ver weg kleiner maakt en de afstand tussen voor- en achtergrond (diepte) overdrijft, doet tele precies het omgekeerde.

Hoe groter de brandpuntsafstand des te dichterbij de achtergrond lijkt. Het tele perspectief zorgt ervoor dat alles dichter bij elkaar lijkt te staan dan in werkelijkheid het geval is. Afstanden lijken kleiner dan ze zijn. En daarmee gaat de illusie van diepte verloren.

Zie je dat de foto met de bruggen op 18 mm veel meer diepte geeft dan op 100 mm?
En dat de beelden dichter bij elkaar te staan op op 200 mm dan op 55 mm?

Lenzen Lenzen
18 mm 100mm
Lenzen Lenzen
55 mm 200 mm

Telelenzen zorgen voor een onscherpe achtergrond

Tele heeft per definitie een grotere brandpuntsafstand dan groothoek. En hoe groter de brandpuntsafstand des te kleiner de scherptediepte en dus onscherper de achtergrond wordt.

Voorwaarde is wel dat je niet te ver van het onderwerp staat waarop je scherpstelt en een relatief groot diafragma gebruikt (bijv. f/5.6).

Lenzen Lenzen
Van dichtbij geschoten
Kleine scherptediepte op 267 mm en f/5.6
Van veraf geschoten
Grotere scherptediepte op 400 mm en f/8

   In 't kort

We spreken van tele als een brandpuntsafstand groter is dan 40 mm op een APS-C camera. Tele geeft een kleine beeldhoek, vergroot alles uit, trekt de achtergrond naar voren en zorgt dat het groter in beeld komt, verzwakt de illusie van diepte en zorgt voor een onscherpe achtergrond. Alles bij elkaar geeft dit het tele perspectief op. Hoe groter de brandpuntsafstand, des te sterker de effecten zichtbaar worden.

De valkuilen van telelenzen

Telelenzen lijken makkelijke lenzen om te gebruiken maar zijn het niet. Er liggen veel valkuilen op de loer. In het volgende artikel gaan we in op deze valkuilen van telelenzen.

Wil je meer uit je digitale camera halen?

Volg dan een korte basiscursus fotografie en ontdek hoe je met plezier mooie foto's maakt - zonder teveel technisch gedoe.

Basis cursus fotografie

Of lees een van deze artikelen:

Veelgestelde vragen

Een telelens is een lens met een relatief lange brandpuntsafstand, waardoor je onderwerpen dichterbij kunt halen. Vanaf ongeveer 40 mm op een APS-C sensor wordt een lens als tele beschouwd.

Er zijn gewone telelenzen, bijvoorbeeld 40–200 mm, en supertelelenzen van 200 mm en langer. Supertelelenzen zijn vooral nuttig voor natuur- en wildfotografie.

Telelenzen hebben een kleine beeldhoek, vergroten onderwerpen op afstand, trekken de achtergrond dichterbij, verzwakken de illusie van diepte en zorgen voor minder scherptediepte zodat de achtergrond onscherp kan worden.

Een telelens veroorzaakt perspectivische compressie. Voor- en achtergrond lijken dichter bij elkaar te staan, waardoor de diepte minder uitgesproken oogt.

Gebruik een lange brandpuntsafstand, een groot diafragma (laag f-getal) en plaats je onderwerp niet te ver van de achtergrond. Zo versterk je de achtergrondonscherpte.

Kies een telelens als je een onderwerp verder weg wilt halen, wilt isoleren of de achtergrond nadrukkelijker in beeld wilt brengen. Een groothoek gebruik je juist om de hele scène breed vast te leggen.

Nadelen van telelenzen zijn onder andere bewegingsonscherpte bij langere brandpuntsafstanden, de noodzaak van statief of stabilisatie, hogere kosten en een beperkte opnamehoek.
Han Schnek fotografie cursus

Fotografie cursussen waar je écht wat aan hebt.

Contact

Adressen
Begijnhof 20, 2011 HE Haarlem
Utrechtsedwarsstraat 13-1, 1017 WB Amsterdam
Voetiusstraat 3, 3512 JL Utrecht
Wijnhaven 36, 3011 WS Rotterdam

Fotografie cursussen waar je écht wat aan hebt