Meer diepte, rust en sfeer in je landschapsfoto’s zonder zware camera
Een sterke landschapsfoto begint niet bij de camera, maar bij kijken, kiezen en ordenen.
Kort samengevat
Landschapsfotografie met je smartphone wordt sterker wanneer je niet alleen het uitzicht vastlegt, maar bewust werkt met compositie. Kijk eerst, kies een duidelijk visueel ankerpunt, houd de horizon recht, werk met voorgrond, middengebied en achtergrond, gebruik leidende lijnen en kies het licht zorgvuldig. Gebruik de 1x-lens als basis, de ultragroothoek alleen met een sterke voorgrond en de telelens voor rustiger uitsneden. Dit artikel bouwt voort op deel 1 over landschapsfotografie met je smartphone.
Je staat op een prachtige plek: een groen heuvellandschap, een verlaten strand of een bos vol herfstkleuren. Je pakt je telefoon, maakt een foto en ziet daarna iets heel anders dan wat je voelde. Het landschap was indrukwekkend, maar de foto oogt vlak, druk of zoekend.
Dat ligt meestal niet aan je smartphone. Het komt doordat een landschap in het echt ruimte, geluid, wind, geur en schaal heeft. Een foto moet dat allemaal terugbrengen tot een plat rechthoekig vlak. Daarvoor heb je compositiekeuzes nodig.
In het vorige blog over landschapsfotografie met je smartphone ging het vooral over de basis: HDR, belichting, stabiliteit, ruis en digitale zoom. In dit tweede deel gaan we verder met compositie, diepte, licht en nabewerking.
De belangrijkste stap gebeurt voordat je je telefoon erbij pakt. Kijk eerst rustig naar het landschap. Wat trok je aandacht? De lucht, een slingerend pad, een boom in het tegenlicht, de kleuren in het veld of juist de stilte van de plek?
Loop een paar meter naar links of rechts. Zak iets door je knieën. Kom dichter bij een voorgrond. Vaak verandert het beeld al sterk door één kleine verplaatsing. Je ogen zijn je belangrijkste gereedschap bij landschapsfotografie met je smartphone.
Maak pas daarna de foto. Niet omdat het technisch moet, maar omdat je eerst wilt weten waar de foto over gaat.
De horizon bepaalt hoeveel aandacht de lucht krijgt en hoeveel aandacht het landschap krijgt. Zet je de horizon precies in het midden, dan kan de foto evenwichtig voelen, maar ook snel statisch worden.
Is de lucht indrukwekkend, met wolken, kleur of licht? Zet de horizon dan lager. Is de voorgrond belangrijker, bijvoorbeeld een pad, bloemrijk veld of patroon in het zand? Zet de horizon dan hoger.
Gebruik het raster in je camera-app als hulpmiddel. Dat helpt je niet alleen bij de regel van derden, maar vooral bij het bewust verdelen van ruimte. Wil je daar meer over lezen, bekijk dan ook het artikel over de regel van derden.
Een scheve horizon valt bij landschappen bijna altijd op. Zeker bij zee, meren, weilanden en vlakke vergezichten haalt een kleine scheefstand meteen rust uit je beeld.
Let daarom tijdens het fotograferen op de hulplijnen of waterpasfunctie van je smartphone. Heb je toch scheef gefotografeerd, corrigeer dat dan achteraf met de bijsnijdtool.
Een rechte horizon is geen spannende truc, maar een basisvoorwaarde. Pas als die klopt, krijgt de rest van je compositie de kans om goed te werken.
Bij landschappen zie je snel of de horizon, lijnen en lagen in je beeld kloppen.
Een goede landschapsfoto heeft vaak diepte. Die diepte ontstaat wanneer je beeld niet alleen uit een verre horizon bestaat, maar uit meerdere lagen: voorgrond, middengebied en achtergrond.
Door die lagen bewust te combineren, voelt een platte smartphonefoto ineens ruimtelijker. De kijker krijgt een ingang in het beeld en wordt als het ware het landschap in getrokken.
Een leeg landschap kan prachtig zijn, maar een foto heeft houvast nodig. Zoek daarom naar een visueel ankerpunt: iets waar het oog kan landen.
Dat kan een boom zijn, een rots, een wandelaar, een huisje, een hek, een bergtop, een bootje of een duidelijke lichtvlek. Zonder zo’n ankerpunt weet de kijker vaak niet goed waar hij moet beginnen.
Een visueel ankerpunt hoeft niet groot te zijn. Het moet vooral duidelijk genoeg zijn. Geef het ruimte, voorkom dat het tegen de rand plakt en zorg dat de achtergrond het niet opslokt. Meer over dit principe lees je in het artikel over duidelijkheid in compositie.
Leidende lijnen sturen de blik door het beeld. Denk aan een pad, rivier, hek, dijk, spoor, sloot, rij bomen of schaduw. Vooral bij landschapsfotografie met je smartphone kunnen lijnen veel doen, omdat ze diepte en richting geven aan een plat scherm.
Vaak werken lijnen sterk wanneer ze onderin het beeld beginnen en naar achteren lopen. Ze geven de kijker een route door de foto. Dat maakt het beeld niet alleen ruimtelijker, maar ook rustiger.
Let op dat lijnen niet zomaar uit het beeld lopen zonder ergens naartoe te leiden. Een lijn werkt het best wanneer hij de blik richting je visuele ankerpunt of een interessant deel van het landschap brengt.
Een mens, fiets, rugzak, bootje of wandelaar kan veel toevoegen aan een landschapsfoto. Het geeft schaal, richting en soms ook verhaal. Je ziet niet alleen hoe het landschap eruitziet, maar ook hoe groot of stil het voelt.
Je kunt jezelf ook gebruiken. Zet je smartphone op een steen, muurtje of klein statief en gebruik de zelfontspanner. Dan word je onderdeel van het landschap zonder dat het een selfie wordt.
Let wel op dat het object of de persoon niet zomaar ergens in beeld staat. Plaats het bewust: bijvoorbeeld langs een lijn of in een rustige zone.
De meeste moderne smartphones hebben meerdere lenzen. Gebruik die niet automatisch, maar onderzoek wat ze doen met je landschap.
Gebruik je voeten in plaats van digitale zoom. Verander je positie: kom dichterbij, ga lager of hoger staan, of zet een stap opzij. Digitale zoom snijdt vooral pixels weg. Een ander standpunt verandert echt je foto.
De lenskeuze bepaalt niet alleen hoeveel je ziet, maar ook hoe ruimtelijk of compact het landschap voelt.
Licht maakt of breekt je landschapsfoto. Rond zonsopkomst en zonsondergang is het licht vaak zacht, warm en laag. Daardoor krijg je langere schaduwen, meer diepte en meer sfeer.
Midden op de dag is het licht vaak fel en hard. Dat levert sneller uitgebleekte luchten en vlakke beelden op. Ben je dan toch op pad, zoek dan naar tegenlicht, schaduwpartijen, wolken, reflecties of patronen.
Een gewoon landschap kan bij bijzonder licht ineens sterk worden. Andersom kan een spectaculaire plek bij saai licht vlak ogen. Kijk daarom niet alleen naar de plek, maar ook naar wat het licht ermee doet.
Nabewerking is geen valsspelen. Het is vaak nodig om de foto dichter bij je beleving van het landschap te brengen. Een smartphone maakt technische keuzes, maar jij bepaalt uiteindelijk hoe de foto moet voelen.
Begin eenvoudig: snijd storende randen weg, zet de horizon recht, breng de belichting iets in balans, voeg een klein beetje contrast toe en versterk de kleuren subtiel. Apps zoals Snapseed, Lightroom Mobile of de standaard Foto’s-app kunnen hiervoor prima werken.
Wees voorzichtig met filters en verzadiging. Een landschapsfoto mag sprekender worden, maar niet schreeuwerig. Gebruik nabewerking niet om een effect over je foto te leggen, maar om te versterken wat er al in je beeld zit.
Wil je dit meteen toepassen? Kies één plek en maak daar bewust drie verschillende landschapsfoto’s.
Deze blog bouwt voort op deel 1. Daarnaast sluiten een aantal compositieblogs goed aan bij landschapsfotografie, vooral als je meer rust, duidelijkheid en diepte in je foto’s wilt krijgen.
Han Schnek is reisfotograaf en fotografiedocent. Hij werkt al ruim 25 jaar als fotograaf en geeft meer dan 15 jaar les aan particulieren, bedrijven en groepen in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Haarlem. In die jaren hielp hij meer dan 10.000 cursisten om bewuster te kijken en met meer vertrouwen te fotograferen.
Meer over Han
Tijdens de workshop smartphone fotografie op locatie in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Haarlem leer je bewuster kijken naar licht, compositie, onderwerp, standpunt en moment. Praktisch, kleinschalig en met directe feedback op je eigen foto’s.
Bekijk de workshop smartphone fotografieFotografie cursussen waar je écht wat aan hebt.
Adressen
Begijnhof 20, 2011 HE Haarlem
Utrechtsedwarsstraat 13-1, 1017 WB Amsterdam
Voetiusstraat 3, 3512 JL Utrecht
Wijnhaven 36, 3011 WS Rotterdam
Zakelijk
BTW NL001186580B68
KvK 34385185
Algemene voorwaarden
Privacy