Kun je met een smartphone goede foto's maken?

Stel je bent als fotograaf op reis met een zwaar autistische camera. Het ding kan alleen foto’s maken met een groot diafragma (f/1.7) en biedt geen enkele controle over sluitertijd of ISO. Het ding heeft bovendien een vaste 26 mm groothoeklens. Ieder beeld is dus groot, heel erg groot. En je kunt niet zoomen. De plastic lens is ook niet bijzonder scherp. Het ding is tenslotte minder lichtgevoelig dan andere camera’s. Bewegingsonscherpte en korrelige ruis liggen voortdurend op de loer. Vooral als het net even minder licht wordt, zoals binnenshuis.

Maart 2016 publiceerde DxOMark, een autoriteit op het gebied van camera’s, hun review. Het ding waar ik het over heb, bleek op dat moment de beste in zijn soort. Het ding was geen normale digitale camera, maar de camera van de Samsung Galaxy S7, een smartphone.

Omdat ik steeds meer mensen op reis alleen nog met hun smartphone zie fotograferen, dacht ik: kun je eigenlijk goede foto’s met een smartphone maken?

Er is natuurlijk maar een manier om daarachter te komen.
Ik nam de Samsung Galaxy S7 de zomer van 2016 mee op reis naar India en gebruikte het een tijdje intensief tijdens de workshops in Nederland.

Maar hoe beoordeel je foto’s van de smartphone?
Wat mij betreft net als de foto’s van andere camera’s. Ik kijk dan naar twee aspecten:

  1. Is het een sprekend beeld? Meer in het bijzonder: Is het onderwerp duidelijk? En zit er voldoende zeggingskracht in?
  2. Is de technische kwaliteit OK? Waaronder: Is het beeld scherp waar het scherp moet zijn? Is de belichting op orde? Zit er bij hoog contrast voldoende detail in de lichte en/of donkere delen? Zijn de kleuren een beetje realistisch?

En om dat goed te kunnen beoordelen, druk ik de foto’s af op A4 formaat.
Het is mijn ervaring dat de meeste foto’s technisch wel in orde lijken als je ze klein op het beeldscherm ziet. Maar op een groot beeldscherm en een A4 afdruk komen de mankementen aan het licht. Een A4 afdruk werkt veruit het beste, omdat je langer naar een afdruk kunt kijken dan een plaatje op de een monitor.

Smartphone fotografie

Technische handicap race

Na een paar dagen begon het tot mij door te dringen dat fotograferen met een smartphone een technische handicap race was. Het ding biedt technisch weinig mogelijkheden om de beelden te maken die ik gewend was.

HDR deed zijn werk wel, maar kon het hoge contrast van landschappen met wolken in de lucht niet echt oplossen. De wolken raakten steevast overbelicht. Kijk maar naar de foto hieronder.

De belichting bijsturen (belichtingscompensatie) werkt wel, maar is zo onhandig dat je het alleen kunt gebruiken als je voldoende tijd hebt om de foto te nemen. Bij veel spontane portretten en straatfoto’s kun je dat wel vergeten.

Scherpstellen was minder een probleem. De mini-sensor en de forse groothoek maken dat vrijwel iedere foto van voor tot achter scherp is. Uitstekend bij landschapsfotografie en stadsgezichten. Nauwkeurig scherpstellen is dan ook eigenlijk een non-issue.

De keerzijde bleek ook snel.

Je onderwerp beter laten uitkomen door de (drukke) achtergrond onscherp te maken, kon ik wel vergeten. Kleine scherptediepte lukt niet met de smartphone, tenzij je heel heel dicht op je onderwerp kruipt. Niet echt een handige werkwijze bij straatfoto’s of portretten.

De plastic lens leverde ook niet de beste resultaten. Veel foto’s waren niet zo scherp als ik dat van mijn Canon en Fujifilm lenzen gewend ben. Ze waren duidelijk zacht van karakter. De eerlijkheid gebiedt mij erbij te vertellen dat veel van die lenzen net zo duur of duurder zijn dan de smartphone in kwestie. Misschien moet ik mijn verwachtingen bijstellen?

Kleine details blijken bij een normale vergroting (A4 afdruk of 100% vergroting op een monitor) teveel verscherpt te zijn. Dat kun je herkennen aan de halo’s die daardoor ontstaan. Vooral HDR foto’s hadden daar behoorlijk veel last van.

En dan de kleuren en details. De kleuren werden naar mijn smaak iets te sterk aangezet. In plaats van rijke, volle kleuren, geeft de Samsung Galaxy S7 de voorkeur aan forse verzadiging en verlies aan details. Zoals alle camera’s is dat bij rood het best zichtbaar. Die kleur loopt als eerste vol en verliest dan alle textuur.

Bij de portretten viel ook op dat de huid dikwijls boterzacht werd weergegeven. Het maakte de mensen al snel twintig jaar jonger. Alsof ze botox hadden gebruikt. Kijk maar eens naar de foto hierboven. 

Smartphone fotografie workshop

Alles bij elkaar optelt: was ik teleurgesteld?

Nee, integendeel. De techniek was niet wat ik gewend ben met echte camera’s, maar de resultaten waren eerlijk gezegd (veel) beter dan ik verwacht had. Ik begin te snappen waarom de markt van kleine compact camera's is ingestort. 

Ja, enorm. De smartphone heeft wel een camera, maar is geen camera. De mogelijkheden zijn beperkt, de kwaliteit OK, maar niet bijzonder. Maar het meest tergend voor een fotograaf is dat het ding niet of nauwelijks te sturen is. Techniek is een gegeven op de smartphone, geen creatief gereedschap.

Mijn voorlopige conclusie is dan ook:

  • de smartphone heeft wel een camera, maar is geen camera,
  • neem genoegen met de middelmatige technisch kwaliteit,
  • leg je neer bij alle technische beperkingen
  • en laat vooral de techniek los als creatief gereedschap.